VUK BAĆANOVIĆ : Bošnjaci prestanite…

Širi istorijski kontekst naših prostora je uslovljen njegovom geografskom, kulturološkom, religijskom, mentalitetskom, a time i mikroistorijskom drugačijošću od Španije, ali opet i sličan, barem, u balkanskom kontekstu, srpske borbe za nacinalnu emancipaciju i slobodu od Osmanske i Austro Ugarske imperije. Timothy Snyder jedan od vodećih svjetskih eksperata za istoriju istočno-centralne Evrope i predavač na Yaleu je zastupnik teze da je srpska revolucija iz 1804. jedna od najškolskijih primjera antiimperijalne revolucije, te je u smisliu nacioizgradnje stavlja ispred francuske, te čak okončavanje Prvog svjetskog rata, u smislu razvoja političkog nacionalizma, izjednačava sa trijumfom srpske ideje o suverenitetu naroda*. I zaista, vjerovatno je nešto slično, bez ikakve idealizacije imao na umu imao i hrvatski prosvjetitelj Ljudevit Gaj u svojoj poznatoj izjavi da se nema smisla prepirati “što je kod Srbaljah narodno, što li nije; kod Srbaljah, u kojih je od oltara do čobana ništa biti ne može što ne bi narodno bilo; kod Srbaljah, od kojih mi jezik u svojoj mudrosti i u svom bogatstvu, i običaje u svojoj izvrsnosti i čistoći učiti moramo ako hoćemo da ilirski život obnovimo.”

I zaista, mora se shvatiti frustracija naroda koji takvo političko nasljeđe mora predati neželjenom protektoratu za koji mu je svejedno zove li se Bosna i Hercgovina ili Trinidad i Tobago. Ako bi se analizirala srpska politička misao u BiH, onda je jasno da se ona nikada nije zalagala za Bosnu i Hercegovinu, već za nacionalno ujedinjenje sa Srbijom, a ako se već zalagala, onda je to bilo za BiH, koja je u sastavu Jugoslavije. Ako svoju istoriju, ne samo Balkana, već i Male Azije i Levanta, promišljamo višedimenzijalno, onda nikako ne možemo pobjeći od zaključka da ona jeste istorija neprekidnih građanskih ratova, etničkih i sektarijanskih, čak i onda kada se vode devizama boljševizma i koji rezultuju tektonskim seobama i “humanim” i “nehumanim” preseljavanjima, bilo da se radi o austrijskom iseljavanju, pa doseljavanju katolika u Bosnu, seobama Srba, iseljavanju balkanskih muslimana u Tursku, maloazijskih hišćana u Grčku, ili sefardskih i aškenaskih Jevreja u Palestinu. Nastanak Republike Srpske u kontekstu tektonskih preslaganja i kontnuiteta srpske nacionalne misli, prilikom raspada SFRJ, prema tome nije nikakav istorijski kuriozitet, niti jedinstven slučaj, odnosno presedan ili eksces. Drugim riječima, ako može Katalonija, zbog čega ne bi mogla i Republika Srpska?

U tom smislu bi političko Sarajevo, kao ravnopravan igrač u svim tektonskim procesima i potresima u bivšoj SFRJ itekako moralo preispitati svoju, već patološku nerpeljivost prema Srbima. Baš kao što bi pametna srpska politika morala raskrstiti sa “mitskim Turčinom” i svoju politiku usmjeravati u pravcu saradnje sa umjerenim islamom, kao i sekularnim tendnecijama kod samih muslimana, to bi i neko novo zvanično bošnjačko Sarajevo moral prestati sa svojim licemjerstvom. Onim koji se ogleda u tome da se politički grijesi mogu oprostiti i SAD-u iako su podmetnule uništavajuće imperijalističke ratove i islamski svijet dovele do nezapamćene kataklizme ili Turskoj kojoj se, bez pardona, prelazi preko masakra Jermena i što humanog, što nehumanog preseljenja Grka. Ali ne i Srbima. Na isti način na koji Srbi moraju shvatiti da bi njihovo prisustvo u Bosanskoj Krajini bilo nemoguće bez Ferhat paše Sokolovića, to i moderni Bošnjaci moraju prihvatiti da se sveti Stefan kao patron dinastije Kotromanića ne može odvajati od istorije države za koju se zalažu. No uz islamizam SDA i opoziciju koja još uvijek mantra o principu “jedan čovjek, jedan glas”, teško da takva politička mudrost postoji, čak i u promilima. Prema tome, oni koji referendum o Danu Republike svode na predizbornu kampanju, vrlo plitko misle.

 

Vuk Bačanović

Vuk Bačanović je sarajevski istoričar, dugogodišnji novinar i urednik. Protjeran od sarajevske javnosti zbog drugačijeg mišljenja. 

 

Izvor: Srpskacafe.com

(194)



This post has been seen 3317 times.

VUK BAĆANOVIĆ : Bošnjaci prestanite…

| Bosna i Hercegovina, Kolumne, Slider, Vijesti |
About The Author
-